Tabiun Döneminde Tefsirin Temel Dinamikleri

Tâbiûn dönemini, İslam coğrafyasının Hicaz, Şam, İran, Kuzey Afrika, Endülüs, Orta Asya, Hint alt kıtasıyla birlikteAnadolu’nun bir kısmını içine alan ve günümüzdeki elli devleti kapsayacak şekilde genişlediği Emevîler devri içindedeğerlendirmek mümkündür. Bu dönem, dini, ilmi, siyasi, sosyal ve kültürel anlamda yeni gelişmelerin yaşandığı;örneğin yönetimde saltanat sisteminin benimsendiği, itikadi mezheplerin ortaya çıkmaya başladığı, genelde diniilimlerin özelde ise tefsir ilminin temellerinin atıldığı, etkisini günümüzde dahi hissettiğimiz Kerbelâ gibi hadiselerinyaşandığı bir zaman dilimini kapsamaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, tâbiûn dönemindeki dini, sosyolojik veepistemolojik ortamın, Kur’ân’ın anlaşılması ve yorumlanmasına etkilerini incelemektir. Eserde ilk olarak döneminsiyasi sisteminin özellikleri, iktidar mücadeleleri ve mezheplerin ortaya çıkışı üzerinde durulmuştur. Sosyokültürelortam çerçevesinde etkileşime girilen kültürler ve dönemin ilmi ortamı incelenmiştir. Konunun odak noktasını,tâbiûn dönemindeki tefsirin ana kaynaklarının yanında siyasetin, mezheplerin ve yabancı kültürlerin tefsire etkisioluşturmaktadır. Buna ek olarak ilgili dönemde, Kur’ân’ı anlamayı ifade eden kelimelerin yanında tefsirde usuloluşturma çabasının tahlil edildiği bölüm de tefsirin temel dinamiklerine dair önemli bilgiler içermektedir.