Mevkifu’l Akl Akıl, İlim ve Âlemin Âlemlerin Rabbi ve Rasûlleri Karşısındaki Konumu

Elinizdeki kıymetli eser Osmanlı Devleti’nin yıkılma sürecinde Şeyhu’l İslâm olan, ilmî çalışmalarınınyanında, Batılılaşmanın çok yoğun olduğu, ulemânın etkisinin tükendiği ve nihâyet İslâm’ı devlettenayırarak Türkiye’nin laik bir düzene geçtiği dönemde mücadelesini bütün imkanlarıyla sürdürmüş,kendisinden sonra gelen nesillere güzel bir örneklik bırakmış olan Şeyhu’l İslâm Mustafa Sabri Efendi(rahmetullâhi aleyh)’e aittir.Kendisi vatanından ayrılıp Mısır’a gittiğinde en azından el-Ezher gibi köklü bir kuruma ev sahipliğiyapan Mısır’daki ilmî havzanın mensuplarının daha şuurlu olmasını beklerken, aksine boğazına kadarakide ve fikirde sapmış, siyasi bakışta Batıcılaşmış bir ortam buldu.Orada geçirdiği yıllar içinde birçok kitap yazan Şeyhu’l İslâm, gerek modernistlere yönelik tenkidleri,gerekse hilâfeti müdafaa ettiği yazılarıyla geriye hatırı sayılır bir külliyât bıraktı. Yazdığı kitapların enönemlisi ve de hacimlisi ise elinizdeki dördüncü cildi neşredilmiş olan Mevkıfu’l Akl isimli meşhureseridir.Müellif merhum, eserinin muhtevasını 4 bölüme ayırmış ve şöyle demiştir:“1- Allah’ın varlığını ispat meselesi... Hem de pozitif ilimlerden daha alt derecede olmayacak hattabunları aşacak kıymet ve kuvvette ilmi olarak ispat etmek, 2- Vahdet-i vücud meselesi ve bu anlayışındoğduğu kaynak, 3- Mucizenin mümkün olması meselesi. Bununla beraber nübüvvetin ispatı, içindeyaşanacak ba’s, haşr, mükâfat ve azap hususlarıyla beraber ahiret hayatının ölümden sonra dirilmeninispatı... 4-Dini devlet işlerinden ayırmayı, İslâm kabul eder mi, ümmetin maslahatı bu ayırımı gerektirirmi yoksa men mi eder meselesi...”