Kitabus Sünne (İbn Ebi Asım)

Sözlerin en güzeli Allah azze ve celle’nin kelâmıdır, O şöyle buyurmuştur: “Allah ile birlikte başka bir ilâhı çağırma! O’ndan başka ilâh yoktur. O’nun zatından başka her şey yok olacaktır. Hüküm yalnızca O’nundur ve siz ancak O’na döndürüleceksiniz.”1 İlimlerin başı tevhîddir, kul evvela bununla mükelleftir. Bundan sebep akide meselelerine “usûlu’d-dîn” (dinin asılları), bu ilme de “el-fıkhu’l-ekber (en büyük fıkıh)” adı verilmiştir. Zira amellerimiz ancak imanımızla değer kazanır, iman olmadan yapılan amellerin faydasız olacağı, dinden olduğu zaruretle bilinen (zarûriyyât-ı dîniyye) mevzulardandır. Râşid halifeler döneminde başlayan ve günümüze kadar devam eden itikadî ihtilaflar sebebiyle bu alanda birçok âlim eser vermiş, ümmeti sapıklık çukurlarına düşmekten Allah’ın inayetiyle korumuşlardır. Zira onların eserleri, ehl-i bid’atle olan mücadeleleri sebebiyle halkın bir manada imanı kurtulmuş ve sahih itikada geri dönülmüştür. Ahmed bin Hanbel’in “er-Redd ale’z-Zenâdika ve’l-Cehmiyye” eseri, Gazâlî’nin “Faysalu’t-Tefrika beyne’l- İslâm ve’z-Zenâdika” ile “Fedâihu’l-Bâtıniyye” eserleri, İbn Teymiyye’nin “Minhâcu’s-Sünne” eseri gibi belirli bid’at akımlara karşı reddiye niteliğindeki kitaplar da telif edilmiştir. Daha nice hem seleften hem de haleften bu konuda çeşitli kitaplar yazılmış ve sünnet üzere olan itikad temellendirilip insanlara anlatılmıştır. Bu bağlamda selef itikadı üzere kitap telif eden âlimlerin kitaplarına verdikleri isimlerden biri de bid’atın zıddı olan “sünnet” kelimesi olmuştur. Zira bid’at akımlarının hepsinin ortak noktası sünneti inkâr etmeleri ve kendi akıllarıyla yeni bir mezhep, doktrin oluşturmalarıdır. Bundan sebep İslam âlimleri kitaplarına özellikle “sünnet” ismini vermişler2 bununla bid’at akımlara bazen sarâhaten bazen de zımnen reddiye vermek istemişlerdir. Bu kitaplardan biri de elimizde bulunan İbn Ebî Âsım rahimehullah’ın “Kitâbu’s-Sünne” adlı kitabıdır. Bid’atı zemmetmek ve sünnete iltizamı emretmekle başlayan kitap; kaza, kader, havz, şefaat gibi konularla devam etmekte daha sonra sahabeler ve onların faziletleri ile ilgili bilgiler vererek sona ermektedir. Toplamda 1602 rivayetin bulunduğu eserde tekrarlar da bulunmaktadır.