Dört Kutbun Gizemli Dünyaları

Tasavvufun ötesinde İslâm Kültüründe bile dört sayısının gizemli sembolizmi göze çarpmaktadır: Dört Halife; Ebû Bekir, Ömer, Osman ve Ali; Dört Esmâ; Evvel, Âhir, Zâhir ve Bâtın, Dört Kitap; Kurân, Tevrât, İncil ve Zebur Örnekler daha da çoğaltılabilir. Tasavvuf kültürüne baktığımızda ise Dörtlü semboller farklı boyutlarda devam etmektedir: Ruh, akıl, nefis ve kalp; şeriat, tarikat, marifet ve hakikat Kâdiriye ve Nakşiyye gibi pek çok tarikatlarda şeyhler tarafından giyilen dört dilimli Edep Tâcı da yukarıda saydığımız dörtlü sembollerin tümünün yanı sıra Aktâb-ı Erbaa denilen Dört Kutsal kişiliğin sayısı ile de ilişkilendirilmektedir: Abdülkâdir-i Geylânî, Ahmed er-Rifâî, Ahmed el-Bedevî ve İbrahim ed-Desûkî. Bu eser, birbirlerine yakın dönemlerde yaşayan bu dört şahsiyetin doğaüstü boyutlardaki gizemli dünyalarına bir bakış sunuyor